فکر کردن به آینده‌ی دور چه معنایی دارد؟
فکر کردن به آینده‌ی دور چه معنایی دارد وقتی یک ملت چشم‌اندازی بلندتر از یک هفته ندارد؟ دراین پرسش پیش‌فرضی مستتر است و آن اینکه فکر کردن به آینده‌ی نزدیک لازمه‌ی اندیشیدن به آینده‌ی دور است، و استعاره‌ای در این پیش‌فرض محلول است و آن اینکه آینده را می‌شود با اندیشیدن «ساخت»؛ و طبیعتا ساختن […]
باد و بستان
یکی از علل خشکی هوای فلات ایران وزش باد است. بادهایی که از روی کویر و نمکزار‌های متعدد و پراکنده می‌گذرد، اجزای صغار نمک یا غبار را بلند و بر روی خاک و زرع می‌پاشد، اندک رطوبت هوا را می‌پراکند، یا با ضربه زدن بر ساقه و جوانه‌های گیاهان قدرت رشد را از آنها سلب […]
گل فرنگی
عزیزی در بیمارستان است یا دوستی به خانه‌ی جدیدی نقل مکان کرده، به نزدیک‌ترین گلفروشی سر می‌زنیم و برای ملاقاتشان دسته‌ی گل می‌بریم؛ استقبال از مسافری، گرامیداشت مناسبتی، مجلس ازدواج یا حتی درگذشتی، اینهمه موقعیتهایی است که احساس می‌کنیم شاخه‌های گلِ چیده‌شده می‌تواند دستان خالی ما را پرکند. امروز کسی از دیدن دسته‌گل تعجب نمی‌کند، […]
مقدار آب، خیال آب
سنت‌اگزوپری، خلبان خطوط هوایی فرانسه و مستعمرات آفریقایی آن، داستان جالبی گفته. ماجرای برخی بادیه‌نشینان مغربی که خلبانان فرانسوی، برای نخستین بار آنها را برای گردش از سرزمینشان دور کرده و به ساووی Savoie، جایی در شرق فرانسه برده بودند. راهنماشان در آنجا، صحرانشینان را به کنار آبشار پرآبی برده بود که همچون ستونی فرومی‌ریخت […]
چاه وصال یزدی و آب
«چاه وصال» منظومه‌ای است سروده‌ی میرزا احمد سند که در آن شبی مجنون را در وصل لیلی تصویر کرده است. ماجرا از این قرار است که خانواده‌ی مجنون به عروسی‌ای دعوت شده‌اند و در میانه‌ی راه رفتن به عروسی در صحرا، از ترس آنکه مبادا لیلی هم در مجلس حاضر باشد و از مواجهه‌ی دو […]
فریبِ غول بیابان
غول بیابان موجودی است افسانه‌ای و مهیب که در بیابان‌ها در جوار خارهای مغیلان (ام غیلان = مادر غول ها) خانه دارد. او مترصد فریفتن کاروانیان و از قافله‌ماندگان است تا به او نزدیک شوند و آنان را نابود کند. ابزار فریبکاری غول، یکی نشان دادنِ سراب است. سراب نوعی خطای باصره است که در […]
قطره قطره جمع گردد
کم آبی همواره یکی از مصائب زندگی در فلات ایران بوده. حجم آبی که قنات یا چشمه‌ها برای سکونتگاه‌ها می‌آورد، وافر نبود. اما اشتباه است اگر به تبعِ کم آبی، چهره‌ی شهرهای فلات را خشک و زندگی مردم را حداقلی و بی‌کیفیت تصور کنیم. تأمل در گزارش‌ها، گراوورها و عکس‌های سیاحان و مورخان نشان می‌دهد […]
تربیت بستانی
آب و هوای گرم و خشک حاکم بر ناحیۀ وسیعی از جهان ایرانی – اسلامی به ایجاد باغ در این ناحیه ضرورتی حیاتی بخشیده است.۱ در چنین محیطی، باغ به‌حق تمثیلی از بهشت است؛ جاییکه می‌توان در سایۀ درختانش آسود و با شنیدن صدای جویبارهایش به آرامش رسید. «صحرا» تداعی‌کنندۀ معنایی ناخوشایند است، در مقابل […]
شاهِ خطوط خوش یا خطِ خوشِ شاه؟
هم تخت و هم صندلی مخصوصِ شاه و نزدیکان است. در آلبومخانه چند عکس دیگر هست که شاه بر همین صندلی نشسته و عکاس از او عکس گرفته و حالا به جای شاه قطعه‌ای خوشنویسی بر آن جا خوش کرده و شاه از آن عکس برداشته! اثر وضوح کافی ندارد و به‌درستی نمی‌توان فهمید شرافت […]
چشم در چشم
ساعت پنج و چهل‌وپنج دقیقۀ گرگ‌و‌میش بامدادِ دوازدهم فروردین با صدا و لرزشِ انفجارِ مهیب در محل سفارتِ سابق امریکا در همسایگی‌مان از جا پریدیم… در یکی دو ثانیۀ انتظارِ انفجارِ دوم موجودی مهیب و خاکستری را بالای سرمان می‌دیدم که یک پایش را از زمین برداشته و همین حالاست که روی ما بگذارد. در […]